مزاج شناسی الف

اگر انگشتتان را بهچند میلیمتری زیر كبریت روشن ببرید احساس گرما نمی كنید ولی در چند سانتی متریبالای آن انگشتتان می سوزد.

گرما چرا بالا میرود؟

چون سبك است و سرما به خاطر سنگین بودن پایین می رود.

کمیبه فیزیک مواد توجه کنیم:

آب وباد همه جا در گردش هستند

آتشرو به بالا میرد و بالاش گرم ترپایینش است

جایگاهآتش از همه بالاترست

خاکسفت و محکمست و جا به جا کردنش از همه سخت تر

باددر جایگاه دوم است

آبدر جایگاه سوم است

خاکبیشترین چگالی را داشته و در جایگاه آخرست

خاکسرشار از همه چیز مثل جونور، معدن، املاح و ...

آبهم همه چیز دارد مثل ماهی و گنج و علف و ..

مواددرون خاک را باید استخراج كرد

آبحركتی رو به پایین دارد

بادهم پایین میرود هم بالا ولی بیشتر میل بالا دارد

آتشسریع زبانه كشیده و پخش میشود

آبآرام آرام نفوذ می کند

خاکفضای خالی بیشتری نسبت به آب و آب نسبت به باد و باد نسبت به آتش دارد

روشننگه داشتن آتش برای مدت طولانی سخت است

آتشمواد را سوزانده و خاكستر می كند كه خاكستر را می توان جزئی از خاك دانست

خاکرا باید با آب نرم کنیم بعد لایه لایه برداریم

آبانرژی زیادی برای  تغییر دما می برد

اینچهار عنصر می توانند چندین شكل داشته باشند مثلا یخ همان آب است ولی به شكل دیگر گل همان خاك و آب است خاك می تواند هم رس باشد هم ماسه كه هردوتا خاك محسوب میشوند.

یكمثال برای بهتر فهمیدن جایگاه: اگر در یك لیوان مقداری آب و خاك و روغن بریزید،خاك ته نشین شده و روغن بالا می آید.

مزاجبه طور خیلی خیلی خلاصه یعنی کیفیت غالب بر جسم

درطب چهار کیفیت داریم: گرمی، سردی، خشکی، تری. 

 مثلا آب رطوبتی و تره. یا بیسکویت خشکه یا آفتابگرم و یخ سرده

خداونددر آیه 59 سوره انعام می فرماید: و هیچ تر و خشكی نیست مگر آنكه در كتابی آشكاراست. (رطب و یابس)

سورهدهر یا انسان آیه 5: از جامی می نوشند كه طعم كافور دارد. (سردی)

سورهدهر یا انسان آیه 17: از جامی می نوشند كه طعم زنجبیل دارد. (گرمی)

در آیهاول خداوند همه هستی را دارای مزاج تر یا خشك می داند.

زنجبیلنماد گرمی و كافور نماد سردی است.

پستا اینجا چهار كیفیت اولیه مشخص شد.

اينكيفيات مي توانند به صورت مفرد و تكي باشند و يا مركب و دوتايي.

در مجموع9 تا مزاج كلی داریم: سرد  گرم  تر خشك  سرد و تر  سرد و خشك گرم و تر  گرم و خشك  معتدل

مزاج های متضاد: گرمیبا سردی خشكی با تری سرد و خشك با گرم و تر - گرم و خشك با سرد و تر

چهار عنصر: آب و بادو آتش و خاك

چهار فصل: بهار وتابستان و پاییز و زمستان

چهار خلط: دم و صفراو سودا و بلغم.

تری به عربی می شودرطب.  خشكی به عربی می شود یابس.  سردی بارد و گرمی حار.

از فيزيك و رفتارهايعناصر اربعه براي خصوصيات مزاج ها استفاده مي كنيم.

ما هر چهارتا خلط دم (گرمو تر) و صفرا (گرم و خشك) و سودا (سرد و خشك) و بلغم (سرد و تر) را در بدن خود داریمكه این اخلاط در تعادل هستند و وقتی یكی از آنها كم یا زیاد شد، مزاج فرد از حالتاعتدال خارج می شود.

پس منظور از صفراییمزاج اینست كه خلط صفرا یا همان آتش یا گرم و خشك، نسبت به سایر اخلاط، بیشتر شده  نه اینكه فقط صفرا در بدن وجود دارد.

تك تك اعضای بدن دارایمزاج هستند مثلا استخوان سودایی یا همان سرد و خشك و قلب صفرایی یا همان گرم و خشكاست.

ما دارای یك مزاج پایههستیم به نام مزاج جبلی  و  یك مزاج حال.

می توان گفت كه مزاجمثل هوا است كه آب و هوای 5جاه سال گذشته یك منطقه را می  گویند مثلا شرجی  یا  كویری.این آب و هوای ثابت همان مزاج جبلی و پایه است. مزاج حال مثل هوای محلی و گذرا استكه گاهی خاكی گاهی بارندگی گاهی سرد گاهی گرم است.

تغییر دادن مزاج پایهفرد خیلی مشكل و خطرناك است ولی راه درست تغییر دادن آن در طول چند نسل است.

متاسفانه اكثر مردمما دارای سوء مزاج هستند مثلا شخصی مزاج پایه بدنش گرم و تر است ولی چند نشانه ازبلغم و چند نشانه از سودا و چند نشانه هم از صفرا دارد و همین امر طبیبان را بهچالش می كشد.  پس شما حتما به مواردی مخالفبا چیزهایی كه مینویسم برخورد می كنید كه دوست دارم این موارد را در قسمت نظراتبنویسید.

گرمی عامل حیات و سردیضد حیات است (بدون افراط و تفریط)

انسان تا زنده استبدنش گرم و پس از مرگ سرد می شود.

حضرت محمّد صل اللهعلیه و آله می فرمایند: خوشا به حال گرم مزاجان. در حدیث دیگری می فرمایند: بشارت باد گرم مزاجان را به طول عمر.

بیش از 7تاد درصد بیماریها هم از سردیست. یعنی سودا و بلغم.

به خوردنی هایی كهبعد از خوردن، كیفیتی مثل گرمی ایجاد می كنند گرم می گویند. آنهایی كه در كنار گرمی،رطوبت هم دارند را گرم و تر یا دموی می گویند.

هر خوردنی یا رفتاریدر بدن ما موجب كم و زیاد شدن كیفیت ها می شود كه بر حسب این تغییرات، دارای مزاج خاصخود است.

مثلا هندوانه سرد وتر یا همان بلغمی است و به همین دلیل باید در تابستان مصرف شود كه جبران گرمی وخشكی  یا همان صفرایی بودن تابستان شود.

اكثر موارد از 4 مزاجاستفاده مي شود: دم و صفرا و سودا و بلغم.

چهار مزاج رايج را ميتوان اينگونه بيان كرد:

دم يا گرم و تر مثلهوای شرجی

صفرا یا گرم و خشك  مثل گرمای كویر

سودا یا سرد و خشك  مثل سرمای كویر

بلغم یا سرد و تر  مثل سرمای همراه بارندگی

اعتدال مثل اوایلبهار

 بخش 2

 خلاصه بخش قبل

ما هم مزاج جبلی داریم كهپایه است و هم مزاج حال بدن.

چهار خلط داریم كه صفرا:گرم و خشك دم: گرم و تر سودا: سرد و خشك و بلغم: سرد و تر است.

اخلاط می توانند با افزایش یاكاهش در هر یك از اعضای بدن، باعث تغییرات مزاج همان عضو و یا كل بدن شوند.

جایگاه اخلاط از سبك به سنگینبه این ترتیب است: صفرا دم بلغم سودا.

گرمی رو به بالا و سردی روبه پایین است.

قسمت یكم از بخش دوم

آناتومیبدن

هیكل

چیزهاییكه از هیكل و شكل اعضا نوشتم، در مقایسه با یك فرد معتدل است:

وقتییه تکه گوشت حلال را گرم کنیم جمع و اگر در آبقرار دهیم باز می شود.

میوهوقتی كه خشك شد رطوبتش را از دست داده و جمع و كوچك و سبك می شود.

برنجوقتی در آب خیس خورد بزرگتر می شود

انگوروقتی تبدیل به كشمش شد كوچك می شود مانند عكس زير:

و همچنين عكس زير كه ميوه سه پستان است هنگام رسيدن و بعد از خشك شدن:

 افرادلاغر، خشک و افراد چاق، تر هستند.

پسچاقی و لاغری اصلی ترین ملاک برای تشخیص مزاج جبلی و پایه فرد از لحاظ تری و خشکیاست.

درنتیجه لاغری یعنی خشكی و چاقی یعنی تری

تری یعنیچاقی و خشكی یعنی لاغری

مثلااشخاص خشک مزاجی که به شمال می روند، بعد از چند هفته به تدریج بدنشان پر و خیلیخوش تیپ میشوند چون هوا رطوبتیست و از طریق تنفس وارد خون شده و به همه جا می رسد.افراد مناطق خشک مثل یزد و کرمان و مناطق کویری، لاغرترند. و برعکس افرادی که درمناطق مرطوب مثل حاشیه خلیج فارس و دریای خزر زندگی می کنند.

افرادخشک بدنی باریک دارند. اگر خشکی همراه گرمی هم باشد، دست ها کشیده و کف دست هاوانگشتان هم کشیده و بلند هستند. کف پا هم، بزرگ و باریک است.

افرادتر: به نسبت میزان تری، صورتی گرد و تپل. هیکلی چاق و خپل دارند. اگر سرد و ترباشد چاقی از نوع چربی و دنبه. اگه گرم و تر باشد گوشتی و ماهیچه ایست. افرادی كهرطوبط پایه شان خیلی زیاد است، گامبو و ببو گلابی هستند.  

افرادگرم مزاج پیشانی بلند هستند.

درافراد تر، سر درشت و گردن کوتاه. اگر سرد و تر بود گردن کوتاه تر و سر درشت تر.

بلغمیها و دموی ها گردن كلفتند. خشك ها هم گردن لاغر. صفرایی ها گردنی یكم دراز دارند.

 معمولا افراد گرم و تر چاقیشان متناسب و خوش تیپهستند ولی افراد سرد و تر چاقیشان نامتنسب و معمولا به شكل های مختلفی مانند گلابیو هندوانه و كدو تنبل هستند.

افرادسرد و تر بازوها و دست ها و ران هایشان درشت و چاق است. کف دست و انگشتانشان کلفتو باد کرده است. کف و مچ پا به پایین درشت، متورم و پهن.

 در افراد گرم و تر کف دست ها و پاها پهن و گوشتیولی از سرد و ترها و خشک ها متناسب ترند

سرافراد گرم و تر درشت و یه چیزی بین کشیده و گرد هستند. این افراد سرشون به تنشونمی ارزه و تناسب داره.

دركل،  افراد صفرایی دست و پای بلندی دارند.

افرادخشک صورتشان کشیده و گود رفته است

 افراد خشک مثل صفرا و سودا، کم گوشت و استخوانهایشان پیداست به خصوص مچ دست و مچ پا.

 سر این افراد نسبتا کوچک تر از سایر مزاج هاست.